แรงงานสตรี…อยู่ที่ไหนก็ทำงานหนัก……

แรงงานสตรี…อยู่ที่ไหนก็ทำงานหนัก……

พบกันอีกครั้งกับ “เปิดบ้านสถิติ” ฉบับควันหลงจากวันสตรีสากลเมื่อ 8 มีนาคมที่ผ่านมา อย่างที่ทราบกันดีว่าผู้หญิงในปัจุบันนี้ นับวันจะมีบทบาทเพิ่มมากขึ้น โดยเฉพาะการเป็นส่วนหนึ่งในการพัฒนาประเทศทั้งด้านเศรษฐกิจและสังคม ขณะที่ผู้หญิงก็ยังคงต้องแบกรับภาระงานบ้าน และดูแลคนในครอบครัวอยู่เช่นเดิม หากมองการทำงานของผู้หญิงซึ่งนับเป็นส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศ ก็ยังพบว่าไม่ได้รับการดูแลเท่าที่ควร มีการเรียกร้องการคุ้มครองสิทธิ และผลประโยชน์จากการทำงานของผู้หญิงให้เห็นอยู่เป็นประจำในสังคม

ข้อมูลเกี่ยวกับการทำงานของผู้หญิงจากการสำรวจภาวะทำงานของประชากรของสำนักงาน สถิติแห่งชาติ ปีล่าสุด (ไตรมาส 3 พ.ศ. 2555) พบความแตกต่างในการประกอบอาชีพ และจำนวนชั่วโมงในการทำงานระหว่างผู้หญิงด้วยกันเอง โดยผู้หญิงที่อยู่ในเขตเมืองหรือในเขตเทศบาลกับผู้หญิงที่อยู่ในชนบทหรือนอกเขตเทศบาล มีสัดส่วนการทำงานไม่แตกต่างกันมากนัก คือ ร้อยละ 63.06 สำหรับผู้หญิงที่อยู่ในเขตเมือง และร้อยละ 65.88 สำหรับในชนบท แต่หากพิจารณาจากอาชีพ จะพบความแตกต่างอย่างชัดเจน กล่าวคือ ประมาณ 9 ใน 10 ของผู้มีงานทำในเขตเมืองทำงานนอกภาคเกษตร ที่เหลืออยู่ในภาคเกษตร ขณะที่ผู้หญิงในเขตชนบทมากกว่าครึ่ง ทำงานในภาคเกษตร (ร้อยละ 54.25) และเกือบครึ่งทำงานนอกภาคเกษตร (ร้อยละ 45.75)

ในแง่ของคุณภาพชีวิตในการทำงานของแรงงานหญิง พิจารณาจากจำนวนชั่วโมงทำงานต่อสัปดาห์ ก็พบความแตกต่างอย่างเห็นได้ชัด โดยปกติการทำงานเฉลี่ยอยู่ที่ 35 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ แต่จากข้อมูลพบว่าผู้หญิงมีชั่วโมงการทำงานเฉลี่ยสูงมาก คือ 45.14 ชั่วโมง โดยร้อยละ 34.03 ใช้เวลาในการทำงานระหว่าง 40–49 ชั่วโมง และประมาณ 1 ใน 5 ทำงานมากกว่า 50 ชั่วโมง (ร้อยละ 23.33) เมื่อพิจารณาตามอุตสาหกรรม ผู้หญิงเกือบครึ่ง (ร้อยละ 44.14) ที่ทำงานในภาคเกษตรกรรม ทำงานระหว่าง 40-49 ชั่วโมง และมากกว่า 1 ใน 3 (ร้อยละ 36.95) ทำงานมากกว่า 50 ชั่วโมงขึ้นไป ขณะที่ผู้หญิงร้อยละ 40.11 ที่ทำงานนอกภาคเกษตร ทำงานสัปดาห์ละ 40-49 ชั่วโมง และประมาณ 1 ใน 3 ทำงานมากกว่า 50 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ (ร้อยละ 23.33)

จากข้อมูลข้างต้นเป็นเพียงส่วนหนึ่งของตัวอย่างที่แสดงให้เห็นถึงความแตกต่างในอาชีพของผู้หญิงที่มีความสัมพันธ์ในเชิงพื้นที่ ซึ่งอาจดูเหมือนเป็นเรื่องปกติจนหลายๆ ภาคส่วนมองข้ามไป แต่หากมองให้ลึกลงไปจะพบว่าเรื่องนี้เป็นเรื่องที่มีความสำคัญและจำเป็นต้องได้รับการพัฒนาควบคู่กับประเด็นทางเศรษฐกิจและสังคม เพื่อความเท่าเทียมกัน และนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้หญิงต่อไป การปิดช่องว่างการพัฒนาอาจไม่สามารถทำได้ในระยะเวลาอันสั้น แต่หากเริ่มลงมือทำ ก็ไม่สายที่จะช่วยให้ช่องว่างนั้นแคบลงได้....

แรงงานนอกระบบ....แรงงานนอกสายตา??....

แรงงานนอกระบบ....แรงงานนอกสายตา??....

เปิดบ้านสถิติฉบับนี้ เป็นควันหลงจากวันแรงงานแห่งชาติ (1 พค.) ที่อยากจะชวนคิดเกี่ยวกับคนกลุ่มหนึ่งที่เป็นกำลังสำคัญของระบบเศรษฐกิจของประเทศ แต่มักจะถูกละเลย หรือไม่ได้รับความสำคัญเท่าที่ควร คนกลุ่มนี้ก็คือ กลุ่มแรงงานนอกระบบ ซึ่งเป็นแรงงานที่ไม่ได้รับความคุ้มครองตามกฎหมาย ขาดความคุ้มครองและหลักประกันทางสังคม ทำงานโดยไม่มีสัญญาจ้าง หรือไม่มีนายจ้างตามความหมายของกฎหมายแรงงาน รวมถึงไม่มีค่าจ้าง/รายได้ที่แน่นอน มีความเปราะบางต่อกับความเสี่ยงทางเศรษฐกิจและสังคมมากกว่ากลุ่มแรงงานในระบบ

สำนักงานสถิติแห่งชาติเห็นความสำคัญของการมีข้อมูลสถิติของแรงงานกลุ่มนี้ จึงทำการสำรวจแรงงานนอกระบบมาตั้งแต่ปี 2548 ผลการสำรวจในปี 2555 พบว่า กว่าร้อยละ 60 ของแรงงานในประเทศไทยเป็นแรงงานนอกระบบ หรือประมาณ 24.8 ล้านคน ถือเป็นกำลังสำคัญในการสร้างเศรษฐกิจของประเทศ โดยแรงงานเหล่านี้ ส่วนใหญ่เป็นผู้ที่มีการศึกษาต่ำกว่าระดับประถมหรือไม่มีการศึกษา และมากกว่าครึ่งทำงานในภาคการเกษตร และประมาณ 1 ใน 5 ทำงานในภาคการบริการ

จากปัจจัยต่างๆ ทั้งด้านรายได้ที่ไม่แน่นอนและการไม่ได้รับความคุ้มครองของกฎหมายแรงงาน/ การประกันสังคม มีส่วนทำให้แรงงานเหล่านี้ เมื่อได้รับการบาดเจ็บ/อุบัติเหตุ มักจะไม่ได้เข้ารับการรักษาพยาบาลที่เหมาะสม โดยเลือกที่จะซื้อยากินเองมากกว่า

อย่างไรก็ดี แรงงานเหล่านี้ยังมีช่องทางสามารถใช้สวัสดิการในการรักษาพยาบาลจากบัตรประกันสุขภาพถ้วนหน้า ซึ่งนับว่ามีส่วนช่วยผ่อนเบาภาระค่าใช้จ่ายการรักษาพยาบาลได้พอสมควร ถึงเวลาหรือยังที่ทุกภาคส่วนจะหันกลับมาช่วยเหลือแรงงานนอกระบบกว่า 24 ล้านคนอย่างจริงจังมากขึ้นไม่ว่าจะเป็นเรื่องความปลอดภัยในการทำงาน สวัสดิการและความมั่นคงในการทำงาน เพื่อยกระดับให้แรงงานเหล่านี้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น อันจะส่งผลดีต่อแรงงานโดยตรง และครอบครัวโดยอ้อม เมื่อครอบครัวเข้มแข็ง คนในสังคมก็ย่อมมีต้นทุนที่ดี สามารถเป็นกำลังหลักของประเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไปในอนาคต

ได้ blogger ใหม่แย้วววว
นางสาวนิศารัตน์ นิมิตรหมื่นไวย์